ढोरपाटन, बागलुङ । बागलुङका नेवार समुदाय करिब तीन सय वर्ष पुरानो हनुमान नाँच संरक्षणमा जुटेका छन्।
भक्तपुरका नेवार समुदाय वि.सं. १७६८ सालमा व्यापार तथा व्यवसाय गर्नका लागि बागलुङ आउँदै सँगै लिएर आएको नाच अहिलेसम्म नाँचिदै आएको छ।
नाँचलाई पुस्तान्तरण गर्नका लागि युवाहरु सक्रिय भएका हुन् । भक्तपुरबाट बागलुङ आएर नाँचेको हनुमान नाँच बीचमा लामो समय हराएपछि वि.सं २०१३ सालदेखि निरन्तरता पाउन थालेको हो ।
बाजाको तालमा एक अर्काले लठ्ठी ठोकेर पुच्छर हल्लाउदै हनुमानको भेषमा नाँच्दै हिड्ने यो नाँच विभिन्न प्रकारका तालमा नाँचिन्छ।
"बागलुङ बजारको नारायण चोकबाट सुरु हुने उक्त नाँच बागलुङ बजार हुँदै उपल्लाचौरको राम मन्दिर पुगेर फर्कन्छ। गत भदौ ११ गतेबाट सुरु गरिएको नाँच चैतसम्म नाँचिने हनुमान नाँच संरक्षण परिषद बागलुङले जनाएको छ । हरेक ३ वर्ष, ५ वर्ष, ७ वर्षमा नाचिने हनुमान नाँच यस वर्ष ९ वर्षपछि नाचिएको हो।" स्थानीय अगुवा ईश्वर मलेपतीले बताए ।
पछिल्लो समय नाँच प्रति युवा पुस्ताको चासो घट्दा लोप हुने खतरा बढेपछि नेवार समुदायका युवाहरु सक्रिय रुपमा लागेका हुन्। हनुमान नाँच संरक्षण परिषदको पहलमा नेवार समुदायका युवाहरु साउन महिनाबाटै यसको तयारीमा जुटेका थिए।
"कम्तीमा १३ र बढीमा १५ जोडी युवाहरु हनुमानको भेष धारण गरि नाच्ने यो नाँच पौराणिक रामायणको कथामा आधारित छ। चैतसम्म नाचिने यो नाँच अब तीन वर्षपछि बल्ल निकालिने छ । हनुमान नाँच पुरुष नाच्ने हुँदा स-साना बालकहरुलाई समेत नाच्न सिकाइएको छ।" स्थानीय युवा सुदीप राजभण्डारीले बताए।
हुनमानको मुर्ति लिएर बजार परिक्रममा गरि नारायण चोक चौतारीमा स्थापना गर्ने र नाँच विर्सजन गरेपछि पुन मुर्तीलाई सोही स्थानमै राख्ने परम्परा छ। यस्ता संस्कृति संरक्षणका लागि समुदायसँगै स्थानीय सरकार पनि लाग्नु पर्ने देखिन्छ। हनुमान नाँच्ने युवाहरु विभिन्न पहिरनमा नाँच्ने गर्दछन्।
प्रकाशित मिति: मंगलबार, भदौ १८, २०८१ २१:५८
