इलाम । इलाममा रेड किबीको उत्पादन सुरु भएको छ ।
अन्य किबी कात्तिक महिनादेखि मात्र उत्पादन हुने भएपनि रेड किबी भदौ अन्तिमदेखि नै उत्पादन सुरु हुन्छ। हेर्दा बाहिरी भागमा चिल्लो हुने यो किबी काट्दा भित्रि भागमा यो रातो हुने भएकाले यसलाई रेड किबी भनिएको हो ।
इलाममा व्यावसायिक रुपमा रेड किबीको खेती हुने गरेको छ । पछिल्लो समय यो किबीप्रति जिल्लाका किसानको आकर्षण बढ्न थालेको छ। रेड किबी बर्खाको समय अर्थात भदौदेखि नै उत्पादन हुन्छ । बर्खामा खासै आन्दानी नहुने किसानहरुका लागि पनि यो किविको आम्दानीबाट मनग्ये आम्दानी हुने गरेको सन्दकपुरका किवि किसान ठाकुर खतिवडाको भनाई छ ।
नेपालमा रातो गुदि भएको रेड किबी सहित बिभिन्न जातका किवि उत्पादन हुने गरेका छन् । नेपालमा खास गरि हरियो गुदि भएको हेवार्ड, एलिसन, मोन्टी, ब्राुनो, एवोट, मचुवा र टिमोरी जातको किवि उत्पादन भइरहेको छ । साथै पहेँलो गुदि भएको जेस्पिरी र गोल्ड समेत खेती तथा उत्पादन हुने गरेको बताइएको छ ।
अन्य प्रजातिका किबी भन्दा रेड किवि महङ्गोमा बिक्रि हुने भएपछि खेती विस्तार हुने क्रम बढेको छ। यो फल धेरै पौष्टिक तत्वले भरिपूर्ण भएको र किविको प्रजातीमध्ये महङ्गोमा बिक्रि हुने गरेको छ ।
सबै उमेर समुह र गर्भवती महिलाको लागि रेड किबी बढी फाइदा जनक हुने गरेको छ। रेड किबिफलबाट जुस, जाम र अन्य पेय पदार्थ बनाई उपयुक्त समयमा खान सकिने किसानको भनाइ छ ।
बोटमा नै पनि पाक्न सक्ने यो किवि टिपेको लामो समयसम्म रहँदैन । छिटो गरि गल्ने र बिग्रिने भएकाले पनि अर्को किबी जस्तो लामो समयसम्म रहँदैन । उत्पादन गर्न खर्च भएको मूल्य समेत नपाउने गरेको किसानहरुको गुनासो छ ।
बिशेष गरेर सन्दकपुर गाउँपालिका–३ इलामको तालगाउँ लगायत इलाम नगरपालिका, देउमाई नगरपालिका, सूर्योदय नगरपालिकाबा यसको वढि खेती हुने गरेको छ । सबै पालिकामा खेती भएपनि ती स्थानहरुमा वढि खेती र उत्पादन हुने गरेको हो ।
इलाममा करिव कुल ७ सय ८० हेक्टरमा किवि खेती हुने गरेको जिल्ला कृषि बिकास कार्यालय इलामका सूचना अधिकारी तथा कृषि प्रसार अधिकृत जिवन ठाडा मगरले बताए । अघिल्लो वर्ष २८ सय ५२ मेट्रिकटन किबी उत्पादन भएको उनले जानकारी दिए ।
कृषि ज्ञान केन्द्र इलामका कृषि प्रसार अधिकृत मगरका अनुसार किसानले उत्पादन गरेको किबीले राम्रो मूल्य नपाएको गुनासो गर्ने गरेका छन्। सरकारले इलाममा किबी जोन परियोजना नै सञ्चालन गरेको छ । तर आवश्यक सहयोग नपाएको किसानको गुनासो छ।
प्रकाशित मिति: शनिबार, भदौ २९, २०८१ १४:४८
