धुलिखेल, काभे्र । काभ्रेपलाञ्चोकको विकट डाँडापारिस्थित महाभारत गाउँपालिका-३ कोलटार लामागाउँका जगतबहादुर ठोकर अचेल घरको करेसाबारी लगायत बारीभरि लगाएका कफी टिप्न व्यस्त छन् ।
कफीको बोटभरि लटरम्म फलेको कफी पाक्न थालेपछि टिप्ने र प्रशोधन गर्दैमा व्यस्त छन्। मकैलगायतका अरु खेतीभन्दा कफीबाट आम्दानी बढी हुने भएकाले विगत तीन चार वर्षदेखि यसैलाई निरन्तरता दिदै आएको उनले बताए।
यसअघि परम्परागत खेतीपाती नै गरेर जीवन धान्दै आएका उनका तीन भाइ नै विदेश गएका थिए। त्यहाँबाट फर्केर खेतीपातीले राम्रो आम्दानी हुने नदेखेपछि कफीखेतीलाई अगाडी सारेको उनले बताए ।
करिब २०/२२ रोपनीमा खेती गर्दै आएका उनले उत्पादन गरेको कफीलाई प्रशोधन गरेपछि माइलो भाइले वक्री गर्ने गरेको बताए। गत वर्ष १२ लाख जतिको विक्री गरेको कफी यसवर्ष भने भर्खर टिप्ने सिजन सुरु भएको छ।
करिब १७/१८ वर्ष पहिले एउटा संस्थाले ३०/३५ बोट रोप्न दिएको भएपनि त्यस वेला खासै चासो दिएर खेती नगरेको खेती अहिले मनग्य आम्दानी गर्ने पेशा बनेको छ ।
मकै खेती गर्दा हावाहुरी र जंगली जनावरको डर हुने गरेकोमा कफीमा भने त्यस्तो नरहेको बताए। किरा लाग्नबाट जोगाउन सकेमा कफी खेतीले नै राम्रो आम्दानी हुने गरेको उनी बताउँछन् । त्यसरी गरेको उत्पादनलाई बजारीकरण गर्ने काम उनको माईलो भाइ शंखलाल थोकरले गरेको छ।
खेती गर्ने तालिम नलिएपनि अनुभवका आधारमा नै व्यवसायिकतालाई अगाडी बढाएको छ । त्यसरी खेती गर्ने उनीहरुलाई पालिकाले प्रशोधन गर्ने पल्पर मेशिन उपलब्ध गराएको छ ।
उत्पादन राम्रो, मुल्य र बजारीकरण चित्त बुझ्दो भएपछि खेतीको थप विस्तारको लागि नयाँ विरुवा समेत उत्पादन गरिरहेका छन्।छोराहरुले गरेको व्यवसायिक खेतीमा सहयोग गर्दै आएका सुब्बा सिं ठोकरले प्रशोधन गरेको कफीको दानालाई सुकाउने, टिप्ने र प्रशोधन गर्ने काममा साथ दिईरहेको बताए ।
मकै र कोदो खेती भन्दा कफीले धेरै फाईदा हुने भएकाले कफी खेतीलाई प्राथमिकता दिदै आएको उनले बताए। अहिले उनीहरुको आँगनभरि सुकाएको कफीको दाना र बारीभरि रहेको बोटमा लटरम्म फलेको कफी देख्न पाईन्छ।
किसानले त्यसरी गरेको खेतीलाई वडाबाट आवश्यक सहयोग र खेती प्रवद्र्धनका लागि सहजीकरण गर्दै आएको वडा नं. ४ का वडा अध्यक्ष विशाल मोक्तानले बताए ।
पहिलादेखि नै खेती गर्दै आएको भएपनि बजारीकरण र सडकसञ्जाल खुलेपछि विदेशी संघ संस्थाहरुले समेत खरिदका लागि बोटसम्म आउने गरेको उनले बताए ।
पछिल्ला वर्षहरुमा कफी खेती गरेर किसानले राम्रो आम्दानी लिनथालेपछि गाउँपालिकाले अनुदानमा कफीको बोट वितरण र आवश्यक उपकरण वितरण गर्दै आएको छ ।
गाउँपालिकाले अध्यक्ष कान्छालाल जिम्बाले विगत वर्षदेखि नै माटो परीक्षण गर्ने, किसानलाई अनुदानमा विरुवा वितरण गर्ने, प्रशोधन उपकरणहरु वितरण गर्नेदेखि कफीको बोट रोप्ने किसानलाई प्रति बोट २० रुपैयाँ अनुदान समेत दिने व्यवस्था गर्दै आएको बताए।
