जेसि निर्मला प्रधान
झापा । २०८२ साल चैत २७ गते शुक्रबारको बिहान। हल्का चिसो हावा, मनमा अनौठो उत्साह र आँखामा नयाँ यात्राको चमक लिएर म दुधे चोकमा उभिएकी थिएँ। त्यो दिन केवल एउटा यात्राको सुरुवात थिएन, त्यो त साहित्यिक आत्माहरूको मिलन र भावनाको एउटा सुन्दर संगम बन्ने संकेत थियो।
दुधे चोकबाट सुरु भएको हाम्रो यात्रा बिस्तारै इलामतर्फ अघि बढ्यो। गाडीभित्र झापा र इलामका विभिन्न साहित्यिक व्यक्तित्वहरू, कविहरू र सिर्जनशील मनहरू थिए। कसैले कविता सुनाउँदै थिए, कसैले आफ्ना अनुभवहरू बाँड्दै थिए। शब्दहरू केवल बोलिएका थिएनन्, ती बाँचिरहेका थिए।
यात्राको पहिलो विश्रामस्थल थियो कन्याम। त्यहाँ पुग्नेबित्तिकै हरियालीले मनलाई समात्यो। चिया बगानका लहरहरू टाढासम्म फैलिएका थिए, जस्तो लाग्थ्यो प्रकृतिले हरियो रंगले पृथ्वीलाई सजाएको छ। हामी सबै केहीबेर त्यहीँ हरायौँ। कसैले फोटो खिचे, कसैले मौन बसेर दृश्यलाई आत्मसात गरे, कसैले मनमा कविता कोरे। मैले एउटा चिया पातलाई हातमा समाउँदै सोचेँ, प्रकृति कति सरल छ, अनि हामी मानिसहरू कति जटिल छौँ।
कन्यामको सुन्दरता मनभित्र बोकेर हामी अघि बढ्यौँ श्रीअन्तुतर्फ। उकालो बाटो, घुम्तीहरू र क्रमशः बदलिँदो दृश्यसँगै हाम्रो उत्साह पनि बढ्दै गयो। श्रीअन्तु पुगेपछि त्यहाँको वातावरणले मनलाई पूर्ण रूपमा बाँध्यो। बादलले पहाडलाई अँगालो हालेको जस्तो देखिन्थ्यो, हावामा शान्तता थियो र दृश्यमा एउटा अलौकिक सौन्दर्य झल्किरहेको थियो।
त्यहीँ आयोजना गरिएको अन्तर जिल्ला साहित्यिक भेटघाट तथा कविता वाचन कार्यक्रम हाम्रो यात्राको मुख्य केन्द्र थियो। ब्यानरअगाडि उभिँदा मन गर्वले भरिएको अनुभव भयो। इलाम र झापाका दिग्गज साहित्यकारहरूसँग एउटै मञ्चमा बस्ने अवसर पाउनु मेरो लागि अत्यन्तै सम्मानको विषय थियो।
कार्यक्रम सुरु भयो। एकपछि अर्को कविहरूले आफ्ना सिर्जनाहरू प्रस्तुत गर्न थाले। कसैका शब्दहरूमा प्रेमको मिठास थियो, कसैका हरफहरूमा पीडाको गहिरो स्वर, कसैले समाजको यथार्थ उजागर गरे। म प्रत्येक कविता सुन्दै गर्दा कहिले मुस्कुराएँ, कहिले भावुक भएँ। ती शब्दहरू केवल सुनिने कुरा थिएनन्, ती अनुभूति थिए।
कार्यक्रमको वातावरण अत्यन्तै आत्मीय थियो। एकअर्काको सिर्जनाको खुलेर प्रशंसा गर्ने संस्कृति देखेर मन आनन्दित भयो। “तपाईंको त्यो हरफ मन छोयो” वा “अद्भुत प्रस्तुति” जस्ता शब्दहरूले कार्यक्रमलाई अझ जीवित बनाइरहेका थिए। त्यहाँ कुनै प्रतिस्पर्धा थिएन, केवल सम्मान, प्रेम र साहित्यप्रतिको समर्पण थियो।
मैले पनि आफ्ना केही हरफहरू प्रस्तुत गर्ने अवसर पाएँ। म बोल्दै गर्दा सबैको ध्यान मेरो शब्दमा केन्द्रित थियो। त्यो क्षण मेरो लागि अत्यन्तै भावुक र प्रेरणादायी बन्यो। कार्यक्रम सकिँदा मनमा एउटा मीठो सन्तुष्टि र हल्का थकान दुवै मिसिएको थियो।
कार्यक्रमपछि हामी फेरि अन्तुको दृश्यतर्फ फर्कियौँ। साँझ बिस्तारै ढल्दै थियो। आकाशले आफ्नो रंग बदल्दै थियो र प्रकृतिले दिनलाई बिदाइ गरिरहेको थियो। मैले टाढासम्म फैलिएको दृश्यलाई नियाल्दै जीवनको गहिरो अर्थ महसुस गरेँ। जीवन पनि यस्तै रहेछ, क्षणिक तर अत्यन्तै सुन्दर।
फर्किने समय आयो। हामी फेरि गाडीमा चढ्यौँ, तर अब हामी उस्तै थिएनौँ। हामीसँग नयाँ अनुभवहरू, आत्मीयता र अविस्मरणीय स्मृतिहरू थिए। दुधे चोकतर्फ फर्कँदै गर्दा मेरो मन अझै अन्तु र कन्याममै अल्झिएको थियो।
घर पुग्दा थकान थियो, तर त्यो थकानमा पनि एउटा न्यानोपन थियो। त्यो दिन मैले केवल यात्रा गरेकी थिइनँ, मैले आफूलाई नयाँ रूपमा महसुस गरेकी थिएँ। इलामको चिसो हावा, कन्यामको हरियाली, अन्तुको सौन्दर्य र साहित्यिक मनहरूको माया—यी सबैले मेरो मनमा गहिरो छाप छोडेर गएका छन्। आज पनि त्यो दिन सम्झिँदा मन आनन्दले भरिन्छ। किनकि केही यात्राहरू गन्तव्यका लागि होइन, आत्मालाई स्पर्श गर्नका लागि हुन्छन्।
