–श्याम स्मृत
काठमाडौं। बाटोमा तपाई हामी हिँड्दै गर्दा लड्खडाउँदै हिँडिरहेका धेरै मानिस भेटिएलान्, भत्किएका सडकका खाल्डाखुल्डीमा हल्लिँदै कुदिरहेका गाडी भेटिएलान्, साँझपख आ–आफ्ना गुँडतिर फर्किँदै गरेका कयन चराचुरुङ्गी भेटिएलान्। तर, हिँड्दै गर्दा देखिने र भेटिने ती सामान्य मानिसभन्दा फरक मानिस उनी । उनी अर्थात् लक्ष्मीनारायण सुवाल।
प्राकृतिक उपचारक तथा सामाजिक सुधारक लक्ष्मीनारायण सुवालले ७२ बर्षको उमेरमा साहसिक खेल जीपलाइनमा जम्प गरेर नयाँ आयाम थपेका छन्। पूर्वी नेपालको सुनसरी स्थित इटहरीका गोकुलमा संचालनमा आएको डोरीमा झुन्डिएर वारिपारि हावामा जम्प गरेर हावासरी नै पारीसम्म साहसिक यात्रा गर्ने कार्य नै जीपलाइन हो। जीपलाइन गर्नुभनेको सामान्य कुरा अवश्य होइन्। भित्रैदेखि आँट तथा साहस अनि जोश भएन भने, वीच वाटोमा नै बेहोश हुने मात्र नभइकन कतिको ज्यान जाने संभावना पनि हुन्छ।
एक किसिमले यो खेल आँट भएका साहसीले खेल्ने खेल हो। धेरैले चढ्दो उमेरमा चढ्ने आँट गर्दैनन्। तर, लक्ष्मीनारायण सुवालले इटहरीमा जीपलाइन देखेपछि मन सम्हाल्न नै सकेनन्। भित्रैदेखि आँट निकालेर म जीपलाइनमा जम्प गर्छु भनेर आत्मबल निकालेर सवैलाई चकित पारेर यो बर्षको तिहारको भाइटिका सकेकै भोलिपल्ट जीपलाइन जम्प गरेका थिए। शरीरभरि डोरीले बाँधिएर मज्जाले हावासंग उड्ेर वारिवाट पारिपुग्ने मज्जाको खेल जीपलाइनमा जीपलाइन गरेपछि जीवनमा बेग्लै साहसिक अनुभव भएको प्रतिक्रिया सुवालले दिएका छन्।
यो बर्षको नेपालीहरुको महान पर्व दशैंको घटस्थापनाको दिनमा नै पूर्वी नेपालको धरान स्थित बीपी कोइराला मेमोरियल अस्पताल घोपा क्याम्पमा कार्यरत रहेका डाक्टर ज्वाई अशोक ऐर र छोरी डाक्टर प्रमिला सुवालको निम्तोमा धरानमा दशैं–तिहार तथा छठ पर्व मनाउन पुगेका सुवाल तथा उनको जीवन संगीनी रमा सुवालको लागि दशैं–तिहार तथा छठ पर्व अविस्मरणिय नै बन्न पुगेको छ। दशैंको घटस्थापना देखि टीकासम्म पनि छोरी–ज्वाई तथा नाति–नातिनासंग रमाउनु पाउंनुको गौरबता चानचुन अवश्य होइन्।
निक्कै रमाइलो गरेर दशैं विताएका लक्ष्मीनारायण सुवालको लागि तिहार अझ फरक बन्यो। प्रलय अविस्मरणिय नै भयो। तिहारको गोबद्र्धन पूजाको दिन प्रत्येक बर्ष नेपाल संवत अनुसार नयाँ बर्ष मनाउने प्रचलन अनुसार नेपाल संवत नयाँ बर्ष ११४४ को अवसरमा धरान उपमहानगरपालिकाका मेयर हर्क साङपाङ राईसंग मिलेर उत्सव मनाउन पाउनुको गौरबतालाई सुवालका लागि नौलो नै भयो।
मेयर हर्क साङपाङले आफूलाई पनि नेपालभाषा अर्थात नेवार भाषा आउने र आफूपनि नेवार परिवारसंग निकट भएको व्यक्ति भनेर सुवालसंग नेपालभाषामा छोटोमिठो कुरा गरेको त्यो पल पनि गजब्ब नै भएको सुवालको भनाई छ।
त्यस्तै, नेपाल संवत नयाँ बर्ष ११४४ को अवसरमार धरानको नेवार समुदायले पहिलो पल्ट नेवारहरुले परापूर्वकालदेखि गर्दैआएको म्हपूजा अर्थात शरीर पूजाको आयोजना गरेको बृहत कार्यमा पनि विशेष अतिथिको रुपमा भाग लिएर घरभन्दा बाहिर पहिलोपल्ट सामुहिक म्हपूजाको अनुभव पनि सुवालको लागि अतुलनीय रह्यो। पहिलोपल्ट धरानमा म्हपूजा गरेका नेवार तथा गैरनेवारहरुलाई म्हपूजाको आवश्यकता तथा महत्वको बारेमा जानकारी दिने कार्य पनि सुवालवाट भएको थियो। जुन सुवालको लागि नौलो आयाम नै बन्न पुग्यो।
(नामी साप्ताहिकवाट साभार)
प्रकाशित मिति: शनिबार, मंसिर ९, २०८० १६:५३
