उदयपुर । गएको मंगलबार राति उदयपुरको बेल्टार बजारमा आगलागी हुँदा दुई जनाको मृत्यु भएको छ भने करिब ६३ लाख रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको छ । चौदण्डीगढी नगरपालिका–७, बेल्टार बजारस्थित पुष्पलाल चोकमा भएको आगलागीमा एकै घरका हजुरबुबा र नातिको जलेर मृत्यु भएको हो ।
इलाका प्रहरी कार्यालय बेल्टारका प्रमुख इन्स्पेक्टर प्रभात लिम्बूका अनुसार आगलागीमा परी ७० वर्षीय लक्ष्मीनारायण खड्का र उनका नाति पवन खड्काको ज्यान गएको हो ।
उनका अनुसार रातिको समयमा आगलागी हुँदा दुवैजना घरभित्रै रहेका बेला आगोको लप्काले घेरिएपछि बाहिर निस्कन नपाई मृत्यु भएको प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट खुलेको छ । उक्त घर लक्ष्मीनारायण खड्काका छोरा पदम खड्काको हो । आगलागीबाट पदम खड्काको घरसहित दुईवटा खसी जलेर करिब ३१ लाख रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको छ ।
त्यस्तै, छिमेकी रविनकुमार दासको काठको घर तथा किराना पसलमा करिब २० लाख रुपैयाँ बराबरको क्षति पुगेको छ ।
यसैगरी, सोही घरमा सञ्चालनमा रहेको मित्र थापामगरको स्टेसनरी पसलमा करिब ६ लाख रुपैयाँ, होमबहादुर परियारको ट्रेलरमा करिब २ लाख रुपैयाँ तथा मैया पौडेलको चटपटे पसलसहित अन्य सामानमा करिब ४ लाख रुपैयाँ गरी कुल ६३ लाख रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको प्रहरीले जनाएको छ ।
दुवै घर काठका भएकाले आगलागी तीव्र रूपमा फैलिएको बताइएको छ । प्रारम्भिक अनुसन्धानअनुसार आगलागीको कारण विद्युत् सर्ट भएको इन्स्पेक्टर प्रभात लिम्बूले बताए । उनले भने, ‘राति २ बजेतिर आगलागी भएको हो । आगलागीको कारण विद्युत् सर्ट हो भन्ने अहिलेसम्म खुलेको छ ।’ पदम खड्काको घरमा रहेका पाँच जनामध्ये तीनजना सकुशल रहेका छन् भने रविनकुमार दासको घरका पाँचैजना सुरक्षित रहेका थिए ।
यो बेल्टार बजारको घटना मात्र प्रतिनिधिमूलक हो । जिल्ला प्रहरी कार्यालय उदयपुरको तथ्यांक अनुसार पछिल्लो ६ वर्षमा आगलागीबाट पाँच जनाको मृत्यु भएको छ भने २७ जना घाइते भएका छन् । प्रहरीका सूचना अधिकारी डीएसपी निरञ्जन थापाका अनुसार गत पाँच आर्थिक वर्ष र चालु आर्थिक वर्षको वैशाख ८ गतेसम्म आगलागीबाट कुल ३६ करोड ६८ लाख १६ हजार रुपैयाँ बराबरको भौतिक क्षति भएको छ ।
कुन आर्थिक वर्ष कतिको क्षति ?
प्रहरीका अनुसार चालु आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ को वैशाख ८ गतेसम्म उदयपुरमा ७७ स्थानमा आगलागी भएका छन् । यस अवधिमा दुई जनाको मृत्यु भएको छ भने ३ करोड २७ लाख ७१ हजार रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको छ ।
आर्थिक वर्ष २०८१/०८२ मा ८६ स्थानमा आगलागी हुँदा सात जना घाइते भएका थिए भने ५ करोड ७८ लाख ८७ हजार २०० रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको थियो ।
आर्थिक वर्ष २०८०/०८१ मा १३६ स्थानमा आगलागी हुँदा नौ जना घाइते भएका थिए र ९ करोड ३९ लाख ४७ हजार ८०० रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको थियो ।
यसैगरी, आर्थिक वर्ष २०७९/०८० मा १२८ स्थानमा आगलागी हुँदा दुई जनाको मृत्यु र चार जना घाइते भएका थिए । उक्त वर्ष ९ करोड ५० लाख ८२ हजार रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको थियो ।
आर्थिक वर्ष २०७८/०७९ मा ९१ स्थानमा आगलागी हुँदा एक जनाको मृत्यु र चार जना घाइते भएका थिए भने ३ करोड ३० लाख ५३ हजार रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको थियो । आर्थिक वर्ष २०७७/०७८ मा ४८ स्थानमा आगलागी हुँदा तीन जना घाइते भएका थिए भने १ करोड ६ लाख ७५ हजार रुपैयाँ बराबरको क्षति भएको थियो । प्रहरीका अनुसार ६ वर्षको अवधिमा ५५६ वटा घर तथा गोठ जलेका छन् । साथै, सामुदायिक वन क्षेत्र पनि आगलागीबाट प्रभावित हुने गरेको छ ।
डीएसपी थापाका अनुसार माघदेखि जेठसम्मको सुख्खा मौसममा आगलागीका घटना बढी हुने गरेका छन् । ग्रामीण क्षेत्रमा मानवीय लापरवाही, वन डढेलो, असुरक्षित विद्युत् तार तथा उपकरण, ग्यास र भान्सामा सावधानी नअपनाउनु आगलागीका मुख्य कारण रहेको प्रहरीले जनाएको छ । आगलागीमा विशेष गरेर ढुंगा, माटो र काठबाट बनेका घर जल्ने गरेका छन् । घरसँगै रहेको गोठ पनि जल्दा पशु चौपाया तथा पंक्षीको क्षति हुने गरेको छ । तथ्यांक अनुसार ६ वर्षमा आगलागीमा परी ३ हजार ७३२ पशु चौपाया तथा पंक्षी मरेका छन् ।
