- विराजकाजी राजोपाध्याय
काठमाडौ । काठमाडौं÷राज्यले प्रदान गर्ने पुरस्कार मातृभाषाको पत्रकारहरुलाई दिनुपर्ने माग सरोकारवालाहरु गरेका छन्। छैठौं मातृभाषा पत्रकारिता दिवसको पुर्व सन्ध्यामा नेवाः पत्रकार राष्ट्रिय दबूले विज्ञप्ती जारी गर्दै यस्तो भनेको हो।
पत्रकार दबूका अध्यक्ष सुरजबीर बज्राचार्यबाट प्रेषित विज्ञप्तीमा राज्यले समानुपातिक र समानताका आधारमा अनुदान वितरण प्रणाली सञ्चालन गर्नुपर्ने माग समेत गरिएको छ । मातृभाषा पत्रकारिताको विकासको लागि उदार लोकतान्त्रिक व्यवस्था मात्र पर्याप्त नभएको दबूको निष्कर्ष छ ।
वि.सं.२०४६ सालको प्रजातन्त्र
पुनःस्थापनादेखि लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक व्यवस्थासम्मको कालखण्डमा मातृभाषाको पत्रकारिताको अभ्यासबाट व्यवस्था परिवर्तनले मात्र मातृभाषा पत्रकारिताको विकास गर्न नसकेको प्रमाणित गरेको दबूको ठहर छ। ‘मातृभाषाको पत्रकारिताको लागि सबै जातजाति, भाषाभाषीको उचित प्रतिनिधित्व, पहिचान र आत्मसम्मान हुने संघीय व्यवस्था हुनुपर्ने आवश्यकता रहेको छ’ विज्ञप्तीमा लेखिएको छ ।
अहिलेसम्म राज्यको साथ र सहयोग भन्दापनि भाषिक चेत र संवेदना, पत्रकारहरुको लगनशीलता र समुदायको इच्छाशक्ति र सीमित सहयोगबाट मात्रै मातृभाषा पत्रकारिताको इतिहास सय वर्षको नजिक पुग्नु आदिवासी जनजातिमात्र नभई सबैका लागि गौरवको विषय भएको दबूले उल्लेख गरेको छ ।
२०७५ जेठ २ गते बुधबार आदिवासी जनजाति पत्रकार महासंघ (फोनिज) को संयोजनमा पहिलो मातृभाषा पत्रकारिता सम्मेलनको आयोजना गरेको पनि दबूले स्मरण गराएको छ । सोही सम्मेलनबाट मातृभाषा पत्रकारिता दिवसलाई बृहत रुपमा मनाउँदै जाने निर्णय गरेको थियो। तर यस वर्ष कोरोना महामारीको अवस्थामा दिवसको अवसरमा भव्य समारोहको आयोजना नहुने भएको छ। यस वर्ष भच्र्युअल रुपमा कार्यक्रमको आयोजना गरी छैठौं मातृभाषा पत्रकारिता दिवस मनाउन लागिएको जानकारी पनि दबूले दिएको छ ।
पत्रकार दबूले प्रत्येक वर्षको वैसाख शुक्ल चतुर्दशीको दिनलाई मातृभाषा पत्रकारिता दिवसको रुपमा मनाउँदै आएको छ। विक्रम सम्वत १९८२ सालमा धर्मादित्य धर्माचार्यले बुद्धधर्म नामक नेपालभाषाको पत्रिका प्रकाशन गरेका थिए । सोही पत्रिकालाई नेपालको पहिलो मातृभाषी पत्रिकाको रुपमा लिइन्छ । मातृभाषा पत्रकारिताको शुरुवात गर्ने धर्मादित्य धर्माचार्यको जन्मदिन बैसाख शुक्ल चतुर्दशीलाई नै मातृभाषा पत्रकारिता दिवसको साथमा धर्मादित्यको जन्मजयन्ती पनि मनाईँदै आएको छ। यसैक्रममा जेठ ११ गतेका दिन (आज) छैठौं मातृभाषा पत्रकारिता दिवसमा पत्रकार दबूले भर्च्युअल अन्तर्क्रिया कार्यक्रमको आयोजना गरेको छ ।
प्रकाशित मिति: मंगलबार, जेठ ११, २०७८ ०८:३१
