Top Navigation
  • Contact
Main Navigation
आइतबार, मंसिर ६, २०८३
  • गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • विजनेश
  • समाज
  • मनोरञ्जन
  • खेलकुद
  • विचार
  • विश्व परिवेश
  • सम्वाद
  • Contact
  E-paper
Nepal Rastra Bank
आइतबार, मंसिर ६, २०८३
  • गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • विजनेश
  • समाज
  • मनोरञ्जन
  • खेलकुद
  • विचार
  • विश्व परिवेश
  • सम्वाद
Search Here
स्वास्थ्य-शिक्षा
  • Home
  • स्वास्थ्य-शिक्षा
  • ग्रामीण सामुदायिक विद्यालयका बालबालिकामा : सम्भावना र चुनौती
ग्रामीण सामुदायिक विद्यालयका बालबालिकामा : सम्भावना र चुनौती
शारदा बजगाईँ
शारदा बजगाईँ आइतबार, मंसिर ६, २०८३

ग्रामीण क्षेत्रका सामुदायिक विद्यालयहरू आर्थिक रूपमा विपन्न तथा अवसरबाट वञ्चित बालबालिकाको भविष्य निर्माण गर्ने आशाका केन्द्र हुन् । सीमित पारिवारिक आम्दानी, आफूले दैनिक रूपमा प्रयोग गर्ने शैक्षिक सामग्रीको अभाव, घरायसी जिम्मेवारी र उचित सिकाइ वातावरणको कमीका बाबजुद पनि बालबालिकामा सिक्ने हुटहुटी, प्रतिभा र केही बन्ने अदम्य चाहना हुन्छ । तर चाहना भएर मात्र पुग्दैन, त्यसलाई उपलब्धि बनाउन परिवार, विद्यालय र राज्यको सार्थक सहयोग आवश्यक हुन्छ ।

सामाजिक विकृति र विसंगति  साथै व्यक्तिगत स्वार्थ न्यूनीकरणका लागि एवं संस्था जगेर्ना, असल समाज निर्माण गरी एकअर्काप्रति अपनत्व विकास गर्न सक्नुपर्छ । अनियमितता हटाउन आलोचनात्मक चेत वैज्ञानिक भावना, सुधारका लागि विद्रोही आवाज बुलन्द गर्दै सकारात्मक समाज,संस्था ,राष्ट्रको परिकल्पना गर्ने चेत हामी सबैले राख्न जरुरी छ ।

आर्थिक विपन्नताले वैदेशिक रोजगारीका कारण आमाबुबामध्ये एक वा दुवै घरबाहिर रहँदा कतिपय बालबालिकाले भावनात्मक साथ, नियमित हेरचाह र पढाइमा सहयोगको कमी भई शैक्षिक गुणस्तर एकदमै कमजोर भएको हुन्छ ।

विशेषगरी आमाको अनुपस्थिति, अभिभावकबीचको असमझदारी वा पारिवारिक बेमेलले बालबालिकाको एकाग्रता, आत्मविश्वास र शैक्षिक उपलब्धिमा असर पारेको हुन्छ ।

यद्यपि सबै बालबालिकामा यसको असर समान हुँदैन । त्यसैले परिवारले आर्थिक व्यवस्थापनसँगै बालबालिकाको भावनात्मक आवश्यकता र शैक्षिक अवस्थालाई पनि प्राथमिकता दिनुपर्छ । विद्यालयको एकल प्रयास भन्दा पनि अभिभावक शिक्षक विद्यार्थी त्रिपक्ष प्रयासले मात्र शैक्षिक गुणस्तर सम्भव रहन्छ ।

अभिभावकको आर्थिक पाटो सुधार गर्नका लागि संघ, प्रदेश र स्थानीय तह क्षमता अनुकूलको रोजगारीका लागि जिम्मेवार हुन सक्नुपर्छ। सामुदायिक विद्यालयमा राज्यले गरेको लगानी भवन, पाठ्यपुस्तक र शिक्षकको व्यवस्थापनमा सीमित हुनुहुँदैन ।

विद्यार्थीले वास्तवमै कति सिके, उनीहरूको क्षमता कति विकास भयो र भविष्यका लागि कति सक्षम बने भन्ने कुराले लगानीको सार्थकता निर्धारण गर्छ । यिनै विद्यालयमा अध्ययन गरेका विद्यार्थीहरू देशका विभिन्न क्षेत्र, सेवा, पेसामा आबद्ध भई राष्ट्र निर्माणमा योगदान दिइरहेका छन् ।

धेरै जसो दक्ष तथा प्रतिभाशाली जनशक्ति अवसरको खोजी गर्दै विदेश पलायन हुने सोच बढ्नु देशको दीर्घकालीन विकास, उत्पादनशीलता र दक्ष जनशक्ति व्यवस्थापनका लागि चुनौती हो । त्यसैले स्वदेशमै सम्मानजनक रोजगारी, उद्यमशीलता र प्रतिभाको उचित कदर हुने वातावरण निर्माण गर्नुपर्छ।

आर्थिक रूपले विपन्न तथा शैक्षिक गुणस्तर सुधारका लागि विद्यालयमा आवश्यक शैक्षिक सामग्री, प्रविधिमैत्री सिकाइ, अतिरिक्त सहयोग कक्षा र विद्यार्थीमैत्री वातावरण सुनिश्चित गर्नुपर्छ । आर्थिक रूपमा कमजोर बालबालिकालाई छात्रवृत्ति, पोसाक, शैक्षिक सामग्री तथा आवश्यक सहयोग उपलब्ध गराउन सरकार जिम्मेवार हुन सक्नुपर्छ ।

शिक्षकले विद्यार्थीको सिकाइस्तर पहिचान गरी व्यक्तिगत आवश्यकताअनुसार सहयोग गर्नुपर्छ भने अभिभावकले उनीहरूलाई समय, माया र प्रोत्साहन दिनुपर्छ । स्थानीय तह र राज्यले लगानीको प्रभावकारी अनुगमन गर्दै विद्यालयको गुणस्तर, शिक्षकको पेसागत विकास र स्वदेशमै अवसर सिर्जनामा विशेष ध्यान दिनुपर्छ ।

अन्ततः सामुदायिक विद्यालयका बालबालिका कमजोर सम्भावना भएका होइनन उनीहरू अवसरको समानताका लागि प्रतीक्षारत प्रतिभा हुन्। उनीहरूको सपना आर्थिक विपन्नता, पारिवारिक परिस्थिति र शैक्षिक स्रोतको अभावमा सीमित हुन दिनुहुँदैन ।

राज्यको लगानी, शिक्षकको समर्पण, अभिभावकको माया र समाजको सहयोग एकै ठाउँमा जोडिन सके मात्र सामुदायिक विद्यालयको गुणस्तर उकास्न, प्रतिभा पलायनको दबाब घटाउन ,सक्षम आत्मनिर्भर तथा समुन्नत राष्ट्र निर्माण गर्न सकिन्छ ।

अन्त्यमा ग्रामीण क्षेत्रका सामुदायिक विद्यालयको अन्त्य हुनु भनेको निश्चित वर्गका बालबालिकाहरूको शिक्षा अन्त्य हुनु हो । त्यसैले गलत कार्यलाई  गलत भन्न सिकौँ । सहीलाई प्रोत्साहन गरौं ।

नामी ई-पेपर

प्रकाशित मिति: आइतबार, मंसिर ६, २०८३  ०८:५९
प्रतिक्रिया दिनुहोस्
थप स्वास्थ्य-शिक्षा
थकित शरीरलाई उर्जाशील बनाउँने मसाज
थकित शरीरलाई उर्जाशील बनाउँने मसाज आइतबार, मंसिर ६, २०८३
नेपाल मेडिकल कलेजमा खुल्याे रोजगारी
नेपाल मेडिकल कलेजमा खुल्याे रोजगारी शुक्रबार, कात्तिक १३, २०८३
बालबालिकाको भविष्य अनिश्चितताको बन्दी
बालबालिकाको भविष्य अनिश्चितताको बन्दी शनिबार, असोज १०, २०८३
महिनावारी सुकेपछि हुने चर्को गर्मी
महिनावारी सुकेपछि हुने चर्को गर्मी सोमबार, असोज ५, २०८३
१६१औँ मोती जयन्ती भव्यरूपमा सम्पन्न
१६१औँ मोती जयन्ती भव्यरूपमा सम्पन्न शनिबार, असोज ३, २०८३
खरानीपछि उज्यालो-जेन-जीको नयाँ संकल्प
खरानीपछि उज्यालो-जेन-जीको नयाँ संकल्प बुधबार, भदौ २४, २०८३
हराएका व्यक्तिको डिएनए परीक्षण कसरी हुन्छ ?
हराएका व्यक्तिको डिएनए परीक्षण कसरी हुन्छ ? मंगलबार, भदौ १६, २०८३
प्राध्यापक, लेक्चरर र नर्ससहित इन्जिनियरहरूकाे आवेदन माग
प्राध्यापक, लेक्चरर र नर्ससहित इन्जिनियरहरूकाे आवेदन माग मंगलबार, भदौ ९, २०८३
लाेकप्रिय समाचार
  • नंः १ 'नामी' ले दिएको पुनर्जन्म
  • नंः २ 'नामी' सहयात्रा : अक्षरमा अभिव्यक्त अनुभूतिसँग शाब्दिक आत्मियता
  • नंः ३ 'पिंक प्रमिस-आशाको आवाज' काे क्यान्सर सचेतना कार्यक्रम
  • नंः ४ राष्ट्र बैंककी उप-निर्देशक विनिता गुरुङ बनिन् मिसेस नेपाल वर्ल्ड
  • नंः ५ प्रेसमाथि बालेनको प्रहारः नयाँ सत्ता, पुरानै दमन
विचार
मेरो आत्मीय सम्बन्ध र जीवनका अनुभूति
मेरो आत्मीय सम्बन्ध र जीवनका अनुभूति NamiNews- नामीन्यूज
एक्स्प्रेस ‘वे’ को सरकारः गति होइन, गन्तव्यमा पुग्नु
एक्स्प्रेस ‘वे’ को सरकारः गति होइन, गन्तव्यमा पुग्नु विदुर कटुवाल
'नामी' ले दिएको पुनर्जन्म
'नामी' ले दिएको पुनर्जन्म प्रज्ज्वल घिमिरे
सूचना-प्रविधि
शाओमी नेपालको चाडपर्व लक्षित योजना यस्ताे छ
शाओमी नेपालको चाडपर्व लक्षित योजना यस्ताे छ NamiNews- नामीन्यूज
प्रियंका कार्कीको सहभागीतामा, मोटोरोला एज ७० फ्युजन बजारमा
प्रियंका कार्कीको सहभागीतामा, मोटोरोला एज ७० फ्युजन बजारमा NamiNews- नामीन्यूज
स्मार्ट सुविधासहित रेड्मी वाच-६ सिरिज सार्बजनिक
स्मार्ट सुविधासहित रेड्मी वाच-६ सिरिज सार्बजनिक NamiNews- नामीन्यूज
यो पनि
युनिकोडमा परिवर्तन गर्नुहोस्
युनिकोडमा परिवर्तन गर्नुहोस्
आजको विनिमयदर
आजको विनिमयदर
सुन-चाँदि
सुन-चाँदि
सेयर बजार
सेयर बजार
Contact Us

Sanchar Media Group Pvt. Ltd.

Lalitpur Metropolitan City-5, Nepal
URL: www.naminews.com
Post Box : No. 5052 , Kathmandu, Nepal
DOI Nepal Reg No. : 2780/2078-079

Marketing

Email: [email protected]
Contact Number: 977-01-5121231,9860007071

News

Email: [email protected]
Office No: 01-5121231,9860007071
Team
Narayan Rai Editor in Chief
Email: [email protected]
Nirman Chamling Rai Editor
Bidur Katuwal Executive Editor
© 2026 . All Rights Reserved. Site by: SoftNEP

SoftNEP News Alert

अख्तियार स्वतन्त्र निकाय भएकाले वाइडबडि छानबिनमा अहिलेसम्‍म कुनै किसिमको राजनीतिक दबाब आएको छैन।स्वतन्त्र ढंगले काम गरिरहेका छौ।
सदस्यता लिनुहोस्