लकडाउनको चर्को मार खेपिरहेको नेपाली जनतामा पैसाको खेती भने मनग्ये फस्टाएको हो कि भन्ने सवैलाई भ्रम पर्न थालेको छ। लकडाउनमा बजार–व्यापार सवै ठप्प नै भएको वर्तमान अवस्थामा शेयर बजार भने तातिएको छ। शेयर बजार तातिनु र चिस्सिनुमा अरु केही कारण नभइकन हल्ला पनि प्रमुख कारण हो।
शेयर बजारको पूर्ण जानकारी नलिइकन र नबुझिकन अरुले भनेको भरमा तथा लहलहैमा हाम फाल्ने जनमातको कारण बढी भन्दा बढी शेयर बजार तातिएको अनुमान गरिएको छ। नेपाल स्टक एक्सचेञ्जमा कारोवार मापक नेप्से परिसूचक उच्च अङ्कमा पुगेको बेला राम्रो फाइदा हुन्छ भनेर कुनै पनि कुरा नै नबुझी हाम फाल्नेहरुको जमातमा कुनै कमी छैन्। यसरी हाम फाल्नेहरुले कमाउने होइन, लगानी गरेको रकम समेत गुमाउने धेरै संभावना भएको विश्लेषकहरुको भनाई छ।
पछिल्ला दिनमा नेप्सेमा चमक देखिएका कारण कुनै पनि सोच विचार नै नगरी लगानी हुन थालेपछि नियामक निकाय नेपाल धितोपत्र बोर्डले लगानीकर्तालाई सचेत समेत गराएको छ । बोर्डले शेयर बजारमा लगानी गर्दा लहैलहैमा लागेर वा हल्लाको भरमा लगानी नगर्न आग्रह गरेको छ । धितोपत्र बजारमा शेयर कारोवार मापक नेप्सेले मात्रै सबै कुरा निर्धारण गर्दैन । तर, बजार लगातार उकालो लाग्दा धेरैलाई खुशी नै लाग्छ । कम लगानीमा पनि राम्रो प्रतिफल पाउने लालसाले केही लगानीकर्ता कुरै नबुझी शेयर बजारमा लगानी गरिरहेको पाइएको छ ।
बजारको मनोविज्ञान नबुझीकन शेयर बजारमा लगानी गर्दा त्यसले नकारात्मक प्रभाव पनि पार्न सक्छ । लहैलहैमा गरिने निर्णय आफैमा पनि घातक हुनसक्ने बोर्डको पनि ठहर पाइएको छ। पछिल्ला दिनमा धितोपत्र बजारमा शेयरको मूल्य उचालिएको छ । शेयर बजारमा कारोवार मापक नेप्से परिसूचक बढेको अवस्थामा लगानीकर्ताको जोखिमस्तर पनि बढ्दै जाने हुँदा त्यसबारेमा लगानीकर्ता आफै चनाखो हुनुपर्ने आवश्यक छ ।
बजार मूल्यसम्बन्धी प्राविधिक विश्लेषण, संस्थागत सुशासनको अवस्थालाई समेत हेरेर लगानी गर्नु बुद्धिमानी हुन्छ। धितोपत्रको प्राथमिक तथा दोस्रो बजारमा लगानी गर्नेको संख्यामा वृद्धि भइरहेको छ । लहैलहैमा नलागी लगानीसम्बन्धी निर्णय गर्न पनि जरुरी छ। लगानीको निर्णय गर्दा सम्बन्धित क्षेत्र, उद्योग तथा कम्पनकिो हरेक पक्षको जानकारी लिनुका साथै धितोपत्र बजारको अवस्थाको अध्ययन गर्न आवश्यक छ।
प्रकाशित मिति: शुक्रबार, जेठ २८, २०७८ १६:२७
