डिजिटल युगले मानिसहरूलाई नजिक ल्याएको छ। कहिलेकाहीँ त्यही प्रविधिले दूरीलाई अझ गहिरो पनि बनाइदिन्छ। सामाजिक सञ्जालको भीडभाडमा हजारौं चिनजान हुन्छन्। तीमध्ये केही सम्बन्धहरू यस्ता हुन्छन्, जसले जीवनको दिशा नै बदलिदिन्छन्। न भेटिएको अनुहार, न छोएको हात, तर शब्द र भावना यति गहिरा कि वास्तविक जीवनभन्दा पनि सजीव लाग्ने।
प्रेम कहिल्यै केवल भौगोलिक सीमामा बाँधिँदैन; त्यो मनको सीमामा बस्छ। कहिलेकाहीँ प्रेम पूरा हुनका लागि जन्मिँदैन, त्यो सम्झनामा बाँच्नका लागि जन्मिन्छ। यो कथा त्यस्तै एक सम्बन्धको कथा हो-काठमाडौं र भुटानको छुका बीचको दूरीमा उम्रिएको, रोगसँग जुध्दै पनि आशा नछोडेको, समयको कठोर मोडमा आएर अधुरो बनेको प्रेमको कथा।
कुरा सन् २०१६ तिरको हो।हाम्रो भेट सामाजिक सञ्जालबाट भएको थियो। उनको नाम वर्षा खालिङ थियो। उनी भुटानको छुका भन्ने ठाउँकी थिइन्। म काठमाडौंमा बस्ने, सामान्य गीत लेख्ने, गाउने र कहिलेकाहीँ संगीत भर्ने मान्छे। हाम्रो परिचय एउटा गीतबाट सुरु भएको थियो। मैले आफ्नै शब्द र संगीतमा एउटा नेपाली गीत अपलोड गरेको थिएँ। त्यसमा उनको प्रतिक्रिया आयो-“यो गीतको शब्द धेरै मिठो छ, सुन्दा घर सम्झना आयो।”
त्यो सामान्य टिप्पणी थियो, तर मलाई किन हो कुन्नि, विशेष लाग्यो। मैले धन्यवाद लेखेँ। त्यसपछि सन्देशको आदानप्रदान सुरु भयो। उनी नेपाली गीत–संगीतकी गहिरो पारखी थिइन्। भुटानमा जन्मिए पनि उनको मन नेपाली भाषा, संस्कृति र पहिचानसँग गाँसिएको थियो। उनी प्रायः भन्थिन्, “मेरो नागरिकता भुटानको हुन सक्छ, तर मेरो मन आधा नेपालमै बस्छ।”
हाम्रो संवाद बिस्तारै नियमित हुन थाल्यो। बिहान उठ्नेबित्तिकै उनको सन्देश देख्न पाउँदा दिन उज्यालो लाग्थ्यो। राति सुत्नुअघि “सपना राम्रो देख्नु” भन्ने उनको सानो वाक्यले थकान मेटिन्थ्यो। दुई–तीन वर्ष यसरी बिते। मित्रता प्रेममा रूपान्तरित भयो भन्ने हामीले औपचारिक घोषणा कहिल्यै गरेनौं, तर शब्दहरू आफैं गहिरिँदै गए।
वर्षाको एउटा सपना थियो-नेपाली नागरिक बन्ने। त्यो कुरा उनी कहिलेकाहीँ गम्भीर भएर उठाउँथिन्। “मलाई नेपालमा बस्न पाए कस्तो हुन्थ्यो होला?” उनी सोध्थिन्। म हाँस्दै भन्थें, “यहाँको ट्राफिक र धूलो सहन सक्छौ?” उनी पनि हाँस्दै जवाफ दिन्थिन्, “तिमी सँग भए सब सहन्छु।”
त्यो मजाक थियो, तर मजाकभित्र लुकेको सत्य हामी दुबैलाई थाहा थियो। नागरिकता सजिलै सम्भव थिएन। त्यसका लागि विवाह नै एउटा बाटो हुन सक्थ्यो। उनले एकदिन सीधै भनिन्, “यदि हामीले विवाह गर्यौं भने म नेपाली नागरिक बन्न सक्छु।” म केही क्षण मौन भएँ। विवाह जस्तो ठूलो निर्णय केवल नागरिकताका लागि मात्र हुन सक्दैन भन्ने मलाई थाहा थियो, तर उनको मनको चाहना बुझ्थें।
हामीले भेट्ने योजना बनायौं। काठमाडौंबाट सिलिगुडी हुँदै फुल्चोलिङ पुग्ने कुरा पक्का भयो। म मनमनै यात्रा तय गरिसकेको थिएँ। उनले भनेकी थिइन्, “तिमी बसबाट झर्दा म निलो कुर्ता लगाएर पर्खिरहेकी हुन्छु।” त्यो दृश्य म कल्पनामा धेरैपटक देखिसकेको थिएँ।
तर नियति कहिल्यै हाम्रो योजनाको अधीनमा हुँदैन। अचानक उनका सन्देश आउन बन्द भए। फोन लागेन। सामाजिक सञ्जालमा गतिविधि शून्य। सुरुमा सोचेँ, सायद इन्टरनेट समस्या होला। तर दिनहरू महिनामा बदलिँदै गए। मनमा डर पलाउन थाल्यो।
करिब तीन वर्षपछि, एक बिहान, उनको नाम फेरि अनलाइन देखियो। म अत्तालिएँ। तुरुन्त सन्देश पठाएँ। धेरै समयपछि उनको जवाफ आयो-“म बिरामी थिएँ।” पछि उनले विस्तार गरिन्-उनी क्यान्सरसँग लडिरहेकी थिइन्। भारतमा उपचार चलिरहेको थियो। त्यो खबरले म भित्रैदेखि भत्किएँ। म त्यहाँ थिएनँ। उनको हात समात्न सक्ने दूरीमा पनि थिएनँ। केवल शब्दहरू पठाउन सक्थें-हिम्मतका, आशाका, प्रार्थनाका।
“कहिले काहीँ धेरै डर लाग्छ,” उनले लेखिन्।
मैले जवाफ दिएँ, “तिमी एक्लै छैनौ, म सधैं तिम्रो साथमा छु।”
उनी उपचारबाट निको भइन्। त्यो खबरले मेरो संसार उज्यालो भयो। तर त्यो उज्यालो पूर्ण थिएन। उनको स्वरमा थकान मिसिएको थियो। जीवनप्रति दृष्टिकोण बदलिएको थियो।
हामी फेरि केही महिना नियमित कुरा गर्न थाल्यौं। उनले उपचारका पीडा सुनाइन्। कपाल झर्ने, शरीर कमजोर हुने, मन डरले भरिने। म उनलाई गीत पठाउँथें। उनी भन्थिन्, “तिम्रो आवाज सुन्दा म बलियो महसुस गर्छु।”
एकदिन उनले लेखिन्, “मलाई फेरि कलकत्ता जानुपर्छ जाँचका लागि।”
मैले सोधें, “कति दिनका लागि?” उनले लेखिन्, “थाहा छैन।”
त्यो ‘थाहा छैन’ हाम्रो सम्बन्धको अन्तिम निश्चित वाक्य बन्यो। त्यसपछि संवाद बिस्तारै पातलो हुँदै गयो। सन्देशको अन्तराल बढ्दै गयो। अनि एकदिन फेरि मौनता।
आजसम्म उनको कुनै खबर छैन। सामाजिक सञ्जालमा नाम छ, तर गतिविधि छैन। कहिलेकाहीँ म उनको पुराना सन्देशहरू पढ्छु। “तिमीलाई भेट्ने दिन कुर्दैछु” भन्ने वाक्यमा आँखा अडिन्छ। हाम्रो प्रेम औपचारिक रूपमा कहिल्यै घोषणा भएन, तर त्यो अधुरो भएर पनि पूर्णजस्तै लाग्छ। हामीले सँगै बिताएको समय भौतिक रूपमा शून्य थियो, तर भावनात्मक रूपमा गहिरो।
कहिलेकाहीँ म सोच्दछु-यदि त्यो यात्रामा म सफल भएको भए? यदि म सिलिगुडी हुँदै फुल्चोलिङ पुगेको भए? सायद हाम्रो कथा अर्कै हुन्थ्यो। सायद आज उनी यहीँ काठमाडौंको कुनै गल्लीमा मेरो गीत सुन्दै हाँसिरहेकी हुन्थिन्।
तर जीवन ‘यदि’ मा अडिँदैन।
आज पनि म गीत लेख्छु। कहिलेकाहीँ अनायासै शब्दहरू वर्षातिर बग्छन्। “सीमापारिको उज्यालो” शीर्षकको एउटा गीत लेख्दा मैले उनलाई सम्झेर आँखा रसाएँ।
प्रेम कहिलेकाहीँ पूरा हुनका लागि होइन, अनुभूत हुनका लागि जन्मिन्छ। वर्षा मेरो जीवनको त्यही अनुभूति बनिन्। न भेटिएको हात, न सँगै हिँडिएको बाटो, तर गहिरो छाप छोडेर गएको उपस्थिति।
यदि उनी कतै छन् भने, सायद मेरो शब्दहरूले अझै उनलाई छोइरहेका होलान्। र यदि उनी छैनन् भने पनि, उनी मेरो स्मृतिमा जीवित छिन्। सीमापारिको त्यो अधुरो उज्यालो आज पनि मेरो मनको कुनामा बलिरहेकै छ।
अनि याे पनि :
नामी साप्ताहिक
