काठमाडाैं । काठमाडौंको नयाँ बानेश्वर–बुद्धनगरमा रहेको ‘सी.बी. माउन्ट फ्रेमिङ सेन्टर’ केवल एउटा व्यवसायिक प्रतिष्ठान मात्र होइन, स्मृतिलाई कलात्मक रूपमा जोगाउने एउटा सृजनात्मक केन्द्र बनेको छ।
यसका अध्यक्ष तथा महाप्रवन्धक च्याङ्वा लामा नेपाली फोटोग्राफी र फ्रेमिङ क्षेत्रका त्यस्ता सर्जक हुन्, जसले साधारण तस्बिरलाई जीवन्त कथा र अमूल्य सम्झनामा रूपान्तरण गर्ने कला विकास गरेका छन्। फोटोग्राफी र फ्रेमिङको क्षेत्रमा लामो समयदेखि सक्रिय लामा अहिले विवाहका पोशाक, गरगहना, माला, टोपी, शिशुको पहिलो पाइला, हातखुट्टाको छाप, पुरस्कार, प्रमाणपत्र तथा ऐतिहासिक सामग्रीलाई कलात्मक फ्रेममा सुरक्षित राख्ने कामका कारण चर्चामा छन्। उनका सिर्जनाहरू हेर्दा लाग्छ, उनले केवल फ्रेम बनाएका छैनन्, मानिसका भावना, सम्बन्ध र जीवनका विशेष क्षणलाई संरक्षण गरेका छन्।
स्मृतिलाई कलामा
रूपान्तरण गर्ने कलाकार
सामान्यतया फ्रेमिङलाई तस्बिर राख्ने माध्यमका रूपमा बुझिन्छ। तर च्याङ्वा लामाले यसलाई कला र भावनासँग जोडिदिएका छन्। विवाहमा प्रयोग भएका पोशाक, जनै, गरगहना, माला तथा विभिन्न स्मृतिचिन्हलाई एउटै फ्रेममा सन्तुलित र आकर्षक ढंगले सजाएर उनले नयाँ अवधारणा स्थापित गरेका छन्।
उनका फ्रेमहरू केवल सजावटका सामग्री होइनन्, परिवारको इतिहास र भावनात्मक सम्पत्ति बनेका छन्। यही कारणले उनका ग्राहकहरू नेपालभित्र मात्र होइन विदेशमा रहेका नेपाली समुदायसमेत छन्।
सिर्जनात्मकता र
व्यवसायको सफल संयोजन
च्याङ्वा लामाको सफलताको मुख्य आधार सिर्जनात्मक सोच हो। बजारमा पाइने परम्परागत फ्रेमभन्दा फरक डिजाइन, नयाँ अवधारणा र ग्राहकको चाहनाअनुसारको व्यक्तिगत प्रस्तुति उनको विशेषता बनेको छ।
आजको डिजिटल युगमा हजारौं तस्बिर मोबाइल र कम्प्युटरभित्र सीमित भइरहेका बेला उनले भौतिक स्मृतिको महत्वलाई पुनः स्थापित गरेका छन्। डिजिटल फाइल हराउन सक्छ, तर कलात्मक फ्रेममा सुरक्षित गरिएको स्मृति पुस्तौंपुस्तासम्म जीवित रहन्छ भन्ने सन्देश उनका कामले दिइरहेका छन्।
रोजगार र सीप
विकासमा योगदान
उनको फ्रेमिङ सेन्टरले केवल व्यापार मात्र गरिरहेको छैन, युवा पुस्तालाई सीप र रोजगारी पनि प्रदान गरिरहेको छ। फ्रेम डिजाइन, कलात्मक सजावट, फोटो संरक्षण र हस्तकला सम्बन्धी सीप सिकेर धेरै युवाले आत्मनिर्भर बन्ने अवसर पाएका छन्।
यसले साना तथा मझौला उद्यममार्फत सिर्जनात्मक उद्योगलाई अगाडि बढाउन सकिने सम्भावना पनि देखाएको छ।
नेपाली कला उद्योगको
एउटा प्रेरणादायी पात्र
नेपालमा फोटोग्राफी क्षेत्रले राम्रो विकास गरे पनि फ्रेमिङलाई कलात्मक उद्योगका रूपमा स्थापित गर्न सफल व्यक्तिहरू कम छन्। च्याङ्वा लामा त्यही शून्यतालाई भरिरहेका सर्जकका रूपमा चिनिन्छन्। उनले आफ्नो मेहनत, लगनशीलता र नवीन सोचबाट एउटा सामान्य व्यवसायलाई ब्रान्डमा रूपान्तरण गरेका छन्।
च्याङ्वा लामाको यात्रा केवल एक व्यवसायीको सफलता कथा होइन, सिर्जनशीलता, धैर्यता र कलाप्रतिको समर्पणको उदाहरण हो। उनले फ्रेमभित्र तस्बिर मात्र राखेका छैनन्, मानिसका जीवनका अमूल्य क्षण, सम्बन्धका भावना र इतिहासका स्मृतिलाई सुरक्षित राख्ने अभियान सञ्चालन गरेका छन्। त्यसैले आज च्याङ्वा लामा नेपाली फोटोग्राफी तथा फ्रेमिङ उद्योगका एक विशिष्ट र प्रेरणादायी व्यक्तित्वका रूपमा स्थापित भएका छन्।
च्याङ्वा लामा
खुश्बु ओलीको “बा“ भएको खुलासा
चर्चित राप्रपा नेतृ खुश्बु ओली विश्व विख्यात नेपाली फ्रेमर च्याङ्वा लामाको काठमाडौंको नयाँ बानेश्वर बुध्दनगर पुगेर च्याङ्वा लामालाई “बा“ भनेर संवोधन गरेकी छन्। च्याङ्वाको जेठी छोरीको साथीको नाताले च्याङ्वालाई “बा“ भनेको च्याङ्वा लामाले भनेका छन्। उनै च्याङ्वालाई संवोधन गर्दै खुश्बु ओेलीले यसरी भनेकी छन्–“च्याङ्बा बा र आदरणीय बालगोपाल दाइले राष्ट्रनिर्माता श्री ५ बडामहाराजाधिराज पृथ्वीनारायण शाहको तस्वीर उपहार स्वरूप प्रदान गर्नुभएको छ। यो तस्वीरले नेपालको एकता, स्वाभिमान र राष्ट्रिय चेतनाको प्रतीक हो। आज देशले फेरि “पृथ्वीपथ” सम्झिनुपर्ने बेला आएको छ।
राष्ट्रहित पहिलो, राष्ट्रिय एकता बलियो, र आत्मनिर्भर नेपाल निर्माण गर्ने उहाँको दूरदृष्टि आज पनि उत्तिकै सान्दर्भिक छ। म यो तस्वीर आफ्नै कार्यालयमा सम्मानपूर्वक राख्नेछु। हरेक नेपालीको घर, कार्यालय र मनमा राष्ट्रनिर्माता पृथ्वीनारायण शाहको तस्वीर र विचारले स्थान पाउनुपर्छ।“ नामी साप्ताहिकबाट
