Top Navigation
  • Contact
Main Navigation
आइतबार, मंसिर ६, २०८३
  • गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • विजनेश
  • समाज
  • मनोरञ्जन
  • खेलकुद
  • विचार
  • विश्व परिवेश
  • सम्वाद
  • Contact
  E-paper
Nepal Rastra Bank
आइतबार, मंसिर ६, २०८३
  • गृहपृष्ठ
  • राजनीति
  • विजनेश
  • समाज
  • मनोरञ्जन
  • खेलकुद
  • विचार
  • विश्व परिवेश
  • सम्वाद
Search Here
विचार
  • Home
  • विचार
  • हृदय जोड्ने विवाहमा किन बोझ बन्दैछ सुन र दाइजो ?
हृदय जोड्ने विवाहमा किन बोझ बन्दैछ सुन र दाइजो ?
NamiNews- नामीन्यूज
NamiNews- नामीन्यूज आइतबार, वैशाख २०, २०८३

राजेश खड्का

काठमाडाैं । विवाह जीवनको एउटा अत्यन्तै महत्वपूर्ण सामाजिक र भावनात्मक सम्बन्ध हो, जहाँ दुई व्यक्तिको मात्र होइन, दुई परिवार र दुई संस्कारको पनि आपसी मिलन हुन्छ। यसको आधार सधैं प्रेम, विश्वास, समझदारी र सम्मान हुनुपर्ने हो। तर आजको समाजमा यही पवित्र सम्बन्ध बिस्तारै भौतिक प्रदर्शन र आर्थिक मापदण्डसँग जोडिन थालेको देखिन्छ, जहाँ सुन र दाइजोले विवाहको मूल भावनालाई ओझेलमा पारिरहेका छन्।

एक समय थियो, जब सुनलाई महिलाको सुरक्षाको प्रतीक मानिन्थ्यो। आपतकालीन अवस्थामा प्रयोग गर्न सकिने सम्पत्ति भएकाले यो व्यवहारिक सहयोगको रूपमा विवाहसँग जोडिन्थ्यो। दाइजो पनि छोरीलाई नयाँ घरमा सहज जीवन सुरु गर्न अभिभावकले दिएको साथ र आशीर्वादको रूपमा बुझिन्थ्यो। तर समयसँगै यही सहयोगात्मक परम्परा बिस्तारै प्रतिस्पर्धा र प्रतिष्ठाको मापनमा रूपान्तरण भयो।

आजको यथार्थमा विवाहको चर्चा हुँदा धेरै ठाउँमा पहिले सुनको हिसाब आउँछ, त्यसपछि मात्र सम्बन्धको कुरा। कति तोला सुन, कति भव्य सेट, कति खर्च—यी सबै कुरा विवाहको “स्तर” निर्धारण गर्ने आधार बन्न थालेका छन्। दाइजो पनि कतिपय स्थानमा अपेक्षाको रूपमा प्रस्तुत हुन थालेको छ, जसले विवाहलाई आत्मीय सम्बन्धभन्दा बढी सामाजिक सौदाबाजी जस्तो देखाउन थालेको छ।

यसको प्रभाव विशेषगरी मध्यम र निम्नवर्गीय परिवारमा गहिरो रूपमा देखिन्छ। विवाहको तयारीसँगै आर्थिक दबाब सुरु हुन्छ—कसरी खर्च व्यवस्थापन गर्ने, कहाँबाट स्रोत जुटाउने, र समाजको अपेक्षा कसरी पूरा गर्ने भन्ने चिन्ताले परिवारलाई थिच्न थाल्छ। कतिपय अवस्थामा वर्षौँको बचत, जग्गा–जमिन बेच्ने अवस्था, वा ऋण लिने बाध्यता पनि आउँछ। यसरी विवाह, जुन खुशीको सुरुवात हुनुपर्ने हो, आर्थिक तनावको लामो यात्रामा परिणत हुन्छ।

एक रोचक तर यथार्थपरक पक्ष के छ भने, धेरैजसो परिवारमा विवाहको तयारी सुरु हुँदा पहिलो छलफल नै “कति सुन राख्ने?” वा “समारोह कति ठूलो गर्ने?” भन्नेबाट सुरु हुन्छ। विवाहको मूल सम्बन्धबारे कुरा पछि सर्दै जान्छ। यसले समाजमा बिस्तारै यस्तो सोच विकास गराइरहेको छ कि विवाहको मूल्य भावना होइन, प्रदर्शन हो।

दाइजो र सुनको यो बढ्दो प्रभावले सामाजिक सम्बन्धमा पनि असन्तुलन ल्याएको छ। कतिपय ठाउँमा विवाहलाई अझै पनि हैसियतसँग जोडेर हेर्ने प्रवृत्ति देखिन्छ, जसले समानता र सम्मानको मूल सिद्धान्तलाई कमजोर बनाउँछ। महिलाको व्यक्तित्व, शिक्षा र क्षमता भन्दा बढी उनको साथमा आउने सामग्रीलाई मूल्य दिने सोचले सम्बन्धको गहिराइ घटाउँदै लगेको छ।

सामाजिक सञ्जालको युगमा यो प्रवृत्ति झन् तीव्र बनेको छ। विवाहलाई व्यक्तिगत खुशीभन्दा बढी सार्वजनिक प्रदर्शनको रूपमा प्रस्तुत गर्दा तुलना र प्रतिस्पर्धा बढ्दै गएको छ। अरूको विवाह हेरेर आफ्नै विवाहलाई मापन गर्ने चलनले अनावश्यक दबाब सिर्जना गरेको छ।

तर विवाहको वास्तविक सौन्दर्य कहिल्यै पनि सुनको चमक वा दाइजोको आकारमा सीमित हुँदैन। यसको आधार त दुई मनबीचको समझदारी, जीवनप्रतिको साझा दृष्टिकोण र आपसी सम्मान हो। जब यी आधार बलियो हुन्छन्, तब साधारण विवाह पनि जीवनभरको सुन्दर यात्रा बन्न सक्छ।

अन्ततः विवाहलाई पुनः यसको मौलिक स्वरूपमा फर्काउनु आजको आवश्यकता हो—जहाँ सम्बन्ध पहिलो प्राथमिकता हो, र भौतिक प्रदर्शन केवल सहायक पक्ष मात्र। किनकि सुनले क्षणिक आकर्षण दिन सक्छ, तर जीवनलाई स्थायी रूपमा उज्यालो बनाउने शक्ति भने आपसी माया, विश्वास र समझदारीमै निहित हुन्छ।
 

प्रकाशित मिति: आइतबार, वैशाख २०, २०८३  ०७:४७
प्रतिक्रिया दिनुहोस्
थप विचार
मेरो आत्मीय सम्बन्ध र जीवनका अनुभूति
मेरो आत्मीय सम्बन्ध र जीवनका अनुभूति शुक्रबार, कात्तिक २०, २०८३
एक्स्प्रेस ‘वे’ को सरकारः गति होइन, गन्तव्यमा पुग्नु
एक्स्प्रेस ‘वे’ को सरकारः गति होइन, गन्तव्यमा पुग्नु बिहीबार, कात्तिक १९, २०८३
'नामी' ले दिएको पुनर्जन्म
'नामी' ले दिएको पुनर्जन्म मंगलबार, कात्तिक १७, २०८३
'नामी' सहयात्रा : अक्षरमा अभिव्यक्त अनुभूतिसँग शाब्दिक आत्मियता
'नामी' सहयात्रा : अक्षरमा अभिव्यक्त अनुभूतिसँग शाब्दिक आत्मियता शनिबार, कात्तिक १४, २०८३
'नामी' साप्ताहिकको १२ वर्षे यात्रा
'नामी' साप्ताहिकको १२ वर्षे यात्रा शनिबार, कात्तिक १४, २०८३
दम्भ होइन, धैर्य र मधुरता प्रिय
दम्भ होइन, धैर्य र मधुरता प्रिय शनिबार, असोज २४, २०८३
बहुमतको संसद् छाडेर सरकार फेरि अध्यादेशको बाटोमा
बहुमतको संसद् छाडेर सरकार फेरि अध्यादेशको बाटोमा बिहीबार, असोज २२, २०८३
स्थानीय सरकारः जनताको सरकार कि जागिर खाने थलो ?
स्थानीय सरकारः जनताको सरकार कि जागिर खाने थलो ? बुधबार, असोज २१, २०८३
चुल्हो निभ्न नदिने संकल्प
चुल्हो निभ्न नदिने संकल्प मंगलबार, भदौ ३०, २०८३
लाेकप्रिय समाचार
  • नंः १ 'नामी' ले दिएको पुनर्जन्म
  • नंः २ 'नामी' सहयात्रा : अक्षरमा अभिव्यक्त अनुभूतिसँग शाब्दिक आत्मियता
  • नंः ३ 'पिंक प्रमिस-आशाको आवाज' काे क्यान्सर सचेतना कार्यक्रम
  • नंः ४ राष्ट्र बैंककी उप-निर्देशक विनिता गुरुङ बनिन् मिसेस नेपाल वर्ल्ड
  • नंः ५ प्रेसमाथि बालेनको प्रहारः नयाँ सत्ता, पुरानै दमन
विचार
मेरो आत्मीय सम्बन्ध र जीवनका अनुभूति
मेरो आत्मीय सम्बन्ध र जीवनका अनुभूति NamiNews- नामीन्यूज
एक्स्प्रेस ‘वे’ को सरकारः गति होइन, गन्तव्यमा पुग्नु
एक्स्प्रेस ‘वे’ को सरकारः गति होइन, गन्तव्यमा पुग्नु विदुर कटुवाल
'नामी' ले दिएको पुनर्जन्म
'नामी' ले दिएको पुनर्जन्म प्रज्ज्वल घिमिरे
सूचना-प्रविधि
शाओमी नेपालको चाडपर्व लक्षित योजना यस्ताे छ
शाओमी नेपालको चाडपर्व लक्षित योजना यस्ताे छ NamiNews- नामीन्यूज
प्रियंका कार्कीको सहभागीतामा, मोटोरोला एज ७० फ्युजन बजारमा
प्रियंका कार्कीको सहभागीतामा, मोटोरोला एज ७० फ्युजन बजारमा NamiNews- नामीन्यूज
स्मार्ट सुविधासहित रेड्मी वाच-६ सिरिज सार्बजनिक
स्मार्ट सुविधासहित रेड्मी वाच-६ सिरिज सार्बजनिक NamiNews- नामीन्यूज
यो पनि
युनिकोडमा परिवर्तन गर्नुहोस्
युनिकोडमा परिवर्तन गर्नुहोस्
आजको विनिमयदर
आजको विनिमयदर
सुन-चाँदि
सुन-चाँदि
सेयर बजार
सेयर बजार
Contact Us

Sanchar Media Group Pvt. Ltd.

Lalitpur Metropolitan City-5, Nepal
URL: www.naminews.com
Post Box : No. 5052 , Kathmandu, Nepal
DOI Nepal Reg No. : 2780/2078-079

Marketing

Email: [email protected]
Contact Number: 977-01-5121231,9860007071

News

Email: [email protected]
Office No: 01-5121231,9860007071
Team
Narayan Rai Editor in Chief
Email: [email protected]
Nirman Chamling Rai Editor
Bidur Katuwal Executive Editor
© 2026 . All Rights Reserved. Site by: SoftNEP

SoftNEP News Alert

अख्तियार स्वतन्त्र निकाय भएकाले वाइडबडि छानबिनमा अहिलेसम्‍म कुनै किसिमको राजनीतिक दबाब आएको छैन।स्वतन्त्र ढंगले काम गरिरहेका छौ।
सदस्यता लिनुहोस्